De Sant’Andrea delle Fratte Kerk staat in de wijk Colonna in Rome. De kerk staat op korte afstand van de Spaanse Trappen en is één van de bekendste (deels) door Borromini ontworpen kerken. De door Bernini ontworpen originelen van de engelen op de Ponte Sant’Angelo staan ook in de kerk.
Sant’Andrea delle Fratte Kerk Rome
Openingstijden, misuren en adres

De Sant’Andrea delle Fratte kerk bevindt zich in de Via di Sant’Andrea delle Fratte, 1 – Rome (tel. +39 06 679319). Bus: 52, 53, 62, 63, 71, 83, 85, 116, 116T, 160 ,160F, 175, 492, C3, N4, N5, N12, N25 (halte: Tritone – Fontana di Trevi). Ze is geopend van maandag tot vrijdag van 06:30 tot 12:30 en van 16:00 tot 19:00 uur. Op zaterdag en zondag blijft de kerk ’s middags een uur langer open. De mis wordt opgevoerd om 07:00, 09:00, 10:00, 11:00, 12:15, 18:00 en 19:00 uur op zon- en feestdagen. Gedurende de week is dit om 07:00, 08:00, 09:00, 10:00, 11:00, 12:00 en 18:00 (in de winter) of 19:00 (in de zomer). Op dagen voor een feestdag is er enkel om 18:00 en 19:00 uur een mis. Aangezien het voor toeristen verboden is een mis te verstoren is het aan te raden om er om 16:00 uur binnen te lopen.
Geschiedenis en beschrijving
Het woord fratte betekent “bossen” en werwijst naar de boomgaarden waar de oorspronkelijke kerk tussen lag.
Toen de kerk in de 12e eeuw gebouwd werd, in wat toen nog èèn van de meest noordelijke gedeelten van de stad was, heette ze nog Sant’Andrea infra hortos (“Sant’Andrea tussen de Tuinen”).
In het begin werd de kerk beheerd door de Agostijner monniken, daarna door de Schotse Natie en vervolgens door de Broederschap van het Allerheiligste Sacrament (Confraternita del Ss. Sacramento). In 1985 werd ze door Paus Sixtus V geschonken aan de Orde der Miniemen van Sint Franciscus van Paola.
Vanwege de bouwvallige toestand van de kerk moesten de broeders de kerk meteen vrijwel geheel restaureren. Oorspronkelijk werd dit betaald door de markies Paolo del Bufalo, die dichtbij de kerk woonde, in het Palazzo del Bufalo. Uiteindelijk zou het, wegens gebrek aan financiële middelen, meer dan een eeuw duren voordat de verbouwing voltooid was.
Het klooster werd zoals vele andere religieuze gebouwen in 1870 eigendom van de nieuwe Italiaanse Staat, die er eerste een basisschool en later een kazerne van maakte. Na de Conciliazione (tussen Mussolini en de Paus, in 1929) kregen de Miniemen een deel van het klooster terug terwijl de rest het kantoor van het Ministerie van Defensie huisvestigt.
De Architecten van de Sant’Andrea delle Fratte kerk
Aan Gaspare Guerra, die er van 1604 tot 1612 aan werkte, zijn het algemene ontwerp en de façade toe te schrijven.
Van 1653 tot aan zijn dood in 1667 werkte Francesco Borromini aan de kerk. Hij was verantwoordelijk voor de apsis, de tamboer van de koepel en de klokkentoren.
Pas in 1691 werd de kerk door Mattia de Rossi afgeleverd, hoewel o.a. de façade nog niet helemaal af was.
Pasquale Belli legde, in 1826, uiteindelijk de laatste hand aan deze façade.
De Klokkentoren
De campanile is ontworpen door Borromini. De Kariatiden (steunpilaren in de vorm van vrouwenbeelden) stellen engelen voor. Andere versieringen zijn vlammende toortsen en enorme voluten die een diagonaal kruis (verwijzend naar Sint Andreas) en een buffel (wapenschild van de Bufalo familie) ondersteunen. Hierbovenop bevindt zich een kroon. De bijnaam van de campanile is “ballerina”, aangezien hij nogal trilt telkens wanneer de klokken luiden.
Sant’Andrea delle Fratte Interieur
De kerk wordt opgeluisterd met schilderijen uit de 17e en 18e eeuw. Ze bestaat uit een enkel schip met aan weerszijden drie kapellen.
De derde kapel links wordt de “Madonna del Miracolo” kapel genoemd. Deze verscheen op 30 Januari 1842 aan de Joodse bezoeker van de kerk Alfonso Ratisbonna, die meteen bekeerd werd. Het schilderij in deze kapel is gemaakt door Domenico Bartolini.
Bernini’s Engelen
In 1667 vervaardigde Bernini 10 engelen voor de Ponte Sant’Angelo brug. Paus Clemens IX Rospigliosi vond ze echter te mooi om ze aan de buitenlucht bloot te stellen en liet kopieën op de brug plaatsen. De paus had ze naar zijn geboortestad Pistoia willen brengen, maar uiteindelijk bleven de beelden toch in Rome. Toen hij stierf gingen ze terug naar Bernini en in 1729 werden ze aan de Sant’Andrea delle Fratte kerk geschonken en in het presbiterium van de kerk geplaatst. Slechts twee van de beelden, die 10 van de kruiswegstaties symboliseren, zijn overigens door Bernini zelf gemaakt. Dit zijn het beeld met de cartouche en dat met de doornenkroon.
Kloostergang
De kloostergang is een ander hoogtpunt. Men kan hier zowel vanuit de kerk als vanuit het belendende klooster binnenkomen. De mooie tuin wordt aan elke zijde geflankeerd door portieken met dorische zuilen die bogen (negen aan de lange en zeven aan de korte zijden) ondersteunen. De lunetten onder de portieken zijn versierd met een serie fresco’s die scènes uit het leven van Sint Franciscus van Paola verbeelden. Deze zijn gemaakt oor verschillende artisten, waaronder Francesco Cozza en Filippo Gherardi.
Meer Kunstwerken in de Sant’Andrea delle Fratte Kerk in Rome
- De versiering van de koepel is van de hand van Pasquale Marini.
- In de 1e kapel staat een houten tempel van de hand van Borgognone uit 1674. Ludovico Gimignani schilderde de “Doop van Christus” in deze kapel.
- Het grafmonument van Pierluigi Carafa bevindt zich in de derde kapel en is gemaakt door Pietro Bracci.
- Het altaar in het dwarsschip is van Filippo Barigioni, terwijl het schilderij “Sint Franciscus van Paola” van de hand van Paris Nogari is.
- De koepel van het presbiterium is beschilderd met de fresco “Verveelvuldiging van het Brood en de Vissen” van de hand van Pasquale Marini.
- In het linker dwarsschip staat een altaar van de hand van Luigi Vanvitelli en Valadier.
- Het doek in dit dwarsschip, “Sint Anna, de Jonge Johannes de Doper en Maria”, is geschilderd door Giuseppe Bottani.